Katalog spraw urzędowych

Międzynarodowy Dzień Świadomości o Marnowaniu Żywności

29 września 2026
Międzynarodowy Dzień Świadomości o Marnowaniu Żywności

Dzień ten został ustanowiony przez ONZ w 2019 roku, żeby zwrócić uwagę na skalę marnowanej żywności na świecie oraz zachęcać i promować działania dążące do ograniczenia tego problemu. Obchodzony jest corocznie 29 września. 

Produkcja żywności pochłania znaczące zasoby wody, energii i paliw kopalnych. Marnowanie żywności odpowiada za 8-10% emisji gazów cieplarnianych w skali globalnej, co ma ogromny wpływ na zmiany klimatyczne. Produkcja żywności wymaga transportu, magazynowania oraz chłodzenia, na co zużywane są z kolei zasoby wody, energii i paliwa. Marnując żywność tracimy bezsensownie nasze zasoby, pracę rolników, przestrzeń rolniczą, która powstaje kosztem naturalnych ekosystemów oraz wylesiania. Ma to negatywny wpływ na bioróżnorodność, funkcjonowanie lasów, które pochłaniają CO2 i pomagają ograniczać skutki zmian klimatu. Marnowana żywność z kolei generuje odpady powodując emisję metanu, CO2 oraz zużycie wody i energii. 
W Polsce rocznie marnuje się 4,8 miliona ton żywności a najczęściej wyrzucane jest: pieczywo, owoce, warzywa i wędliny. Najczęstszym powodem marnowania jest przeoczenie terminu ważności.  Według ONZ na świecie rocznie marnuje się 1/3 produkowanej żywności. 
Jest to ogromne obciążenie dla środowiska oraz problem społeczny, ponieważ wiele osób na świecie głoduje i jest niedożywiona, a jedzenie to mogłoby być krokiem do rozwiązania problemu. 

Celem obchodów tego dnia jest:
- pokazanie i uświadomienie społeczeństwu, jak duża jest skala wyrzucanej, bądź marnotrawionej żywności w naszych gospodarstwach, sektorach produkcji, przetwórstwa, transportu i sprzedaży,
- promowanie działań ma pomóc w ograniczaniu strat na każdym etapie łańcucha produkcji
- zachęcanie do zmiany przyzwyczajeń i codziennych nawyków konsumenckich: jak lepiej planować zakupy, przechowywać żywność, wykorzystywać resztki oraz rozróżniać oznaczenia ,,najlepiej spożyć przed’’ a ,,należy spożyć do’’.

Jak możemy zapobiegać marnowaniu żywności:
- nie wybierajmy się na zakupy ,,na głodnego’’ kupujemy wtedy dużo więcej
- planujmy posiłki i zakupy,
-wspierajmy lokalnych rolników - kupujmy lokalnie i nie tylko ,,ładne owoce i warzywa’’, ale również te o nieregularnym kształcie,
-wykorzystujmy resztki pożywienia do zup, kompotów, koktajli czy zapiekanek a w miarę możliwości wrzucajmy do kompostowników,
- przechowujmy żywność odpowiednio zapakowaną, w odpowiedniej temperaturze a tym samym przedłużymy jej świeżość, 
- zamrażajmy produkty, których nie zdążymy wykorzystać,
-uczmy społeczeństwo i działajmy razem zaczynając od samych siebie i własnego domu.

Artykuł powstał w ramach projektu LIFE EKOMALOPOLSKA „Wdrażanie Regionalnego Planu Działań dla Klimatu i Energii dla województwa małopolskiego” (LIFE-IP EKOMALOPOLSKA / LIFE19 IPC/PL/000005) dofinansowanego ze środków programu LIFE Unii Europejskiej oraz NFOŚiGW.