Katalog spraw urzędowych

15 czerwca obchodzimy ,,ŚWIATOWY DZIEŃ WIATRU’’

Edukacja
15 czerwca 2026
15 czerwca obchodzimy ,,ŚWIATOWY DZIEŃ WIATRU’’

Światowy Dzień Wiatru znany również jako Global Wind Day to wydarzenie obchodzone 15 czerwca na całym świecie promujące energię wiatru jako czyste i odnawialne źródło energii. Celem obchodów tego dnia jest poznawanie mocy i możliwości wiatru, jakie stwarza dla życia na ziemi, głównie przy wykorzystaniu energii tego żywiołu.

Wiatr od wieków był wykorzystywany przez człowieka m.in. do mielenia zbóż w młynach, pompowania wody, napędzania wiatraków w starożytności czy nawadniania pól. Obecnie jest rozwijającym się odnawialnym źródłem energii, które ogranicza emisję CO2 i przyczynia się do poprawy jakości powietrza.

Wiatr – to poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza, wywołany przez różnicę ciśnień oraz różnicę w ukształtowaniu powierzchni.
Występuje w momencie, gdy niż baryczny spotyka się z wyżem, czym bliższa jest ta zależność tym, wiatr jest silniejszy.
Wiatry powstają także w miejscach o zróżnicowanej rzeźbie terenu. Stąd częstość występowania silnych wiatrów w górach, czy nad morzem.

Wiatr odgrywa ważna rolę w atmosferze – przenosi ciepło, parę wodną oraz zanieczyszczenia, jest również składową cyrkulacji atmosferycznej na całej kuli ziemskiej. Wiatr jest jednym z głównych czynników wpływających na powstawanie prądów morskich. Podczas mieszania się wód wyrównuje się temperatura wody, przemieszczają się składniki odżywcze a środowisko wodne jest natleniane.

Przyroda przystosowała się do zmiennych warunków wietrznych. Niektóre ptaki wykorzystują świetnie prądy powietrzne do szybowania np. sępom pomagają one w polowaniu, a bocianom w dalekich wędrówkach. Wiele roślin jest zapylanych dzięki temu, że wiatr przenosi ich pyłek.

Człowiek nauczył się wykorzystywać wiatr do swoich celów, stworzył też nowe warunki do jego powstawania. Mowa tu o miastach, gdzie tereny zurbanizowane bardzo mocno modyfikują siłę i kierunek wiatrów. Między wysokimi budynkami, zarówno blokami wielopiętrowymi, jak i drapaczami chmur, powstaje tzw. efekt tunelowy, zwiększający dynamikę wiatru. Przy zwartej zabudowie siła wiatru słabnie i dochodzi do tzw. efektu kurtynowego.

Wiatr wykorzystywany jest do produkcji energii elektrycznej oraz napędzania statków żaglowych.
Jest kluczowym elementem przyszłości energetycznej, ma wiele zalet, takich jak: niskie koszty eksploatacji i niska emisja gazów cieplarnianych oraz to, że jest zasobem niewyczerpywalnym, co daje bezpieczeństwo energetyczne i czyste powietrze dla przyszłych pokoleń.

Ciekawostki:
- Najsilniejszy wiatr w Układzie słonecznym występuje na Saturnie (1800km/h),
- 4% energii na świecie pozyskiwanej jest z wiatru,
- Najpotężniejszy wiatr sztormowy w Polsce odnotowano w listopadzie 1964 roku w Gdańsku, gdzie porywy osiągnęły aż 162 km/h.


Artykuł powstał w ramach projektu LIFE EKOMALOPOLSKA „Wdrażanie Regionalnego Planu Działań dla Klimatu i Energii dla województwa małopolskiego” (LIFE-IP EKOMALOPOLSKA / LIFE19 IPC/PL/000005) dofinansowanego ze środków programu LIFE Unii Europejskiej oraz NFOŚiGW.